De Permanente Commissie voor Toezicht op de Scheldevaart (PC) wil de nautische veiligheid op de Westerschelde vergroten.

Op advies van de Commissie Nautische Veiligheid Scheldegebied (CNVS) gelden scherpere veiligheidsmaatregelen voor de binnenvaartpassagiersschepen op de Westerschelde.

Zo vraagt de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (GNA) lijsten op van binnenvaartpassagiersschepen die verwacht worden in de verschillende havens. Dit helpt om een beter overzicht te krijgen van het aantal binnenvaartpassagiersschepen op de rivier. De Westerschelde is een open zeearm met getij en druk verkeer. Vanwege de bijzonderheden op dit vaarwater adviseert de GNA eventueel een loods aan boord te nemen die de kapitein helpt de haven veilig te bereiken.

Kapiteins krijgen momenteel folders mee met de specifieke eigenschappen van de Westerschelde. Daarnaast zijn gesprekken voorzien met de sector om simulatortrainingen en/of klassikale toelichtingen aan te bieden over de bijzonderheden van dit vaarwater. Deze maatregelen moeten bijdragen aan de veiligheid op de Westerschelde.

Vroegtijdig aanmelden.

Op dit moment melden schepen zich via de marifoon op het moment van betreden van het GNB-gebied. Zowel de Nederlandse als Vlaamse overheid onderzoekt of het mogelijk is een meldingsplicht 48 uur voor het betreden van het GNB-gebied in te voeren. Op basis van de verkregen gegevens kan de GNA voor ieder binnenvaartpassagiersschip een risicoanalyse uitvoeren. Indien de analyse aantoont dat er een groot risico is, dan kan de GNA voor het betreden van het GNB-gebied een loods voorschrijven om de veiligheid te garanderen.

Vooruitlopend hierop zal de GNA, bij ernstige twijfel, vanaf nu op basis van veiligheidsrisico’s verbonden aan de vaart van een bepaald binnenvaartpassagiersschip, een ad hoc loodsplicht opleggen.

Viking Idun

Aanleiding voor deze voorgenomen maatregelen is het incident met de Viking Idun op 1 april 2019. Dit binnenvaartpassagiersschip kwam bij Terneuzen in aanvaring met een tanker. De Onderzoeksraad voor Veiligheid voert een onderzoek uit naar deze aanvaring. Resultaten daarvan worden eind september 2019 verwacht. De voorgenomen maatregelen van de PC worden met de Onderzoeksraad voor Veiligheid afgestemd.

 

 

De Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart is het hoogste orgaan in de organisatie van het Gemeenschappelijk Nautisch beheer. Ze is verantwoordelijk voor de veilige en vlotte afwikkeling van het scheepvaartverkeer in het Scheldegebied.

Het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer (GNB) betekent dat Vlaanderen en Nederland op nautisch vlak samenwerken in het Scheldegebied om vlot en veilig scheepvaartverkeer te organiseren van en naar de Scheldehavens. De nautische samenwerking is juridisch verankerd in het GNB-verdrag.

De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (GNA) zorgt samen met de verkeersleiders (Vessel Traffic Services (VTS)) voor de dagelijkse vlotte en veilige afhandeling van de scheepvaart in het Scheldegebied.

De Commissie Nautische Veiligheid Scheldegebied (CNVS) bestaat uit Vlaamse en Nederlandse autoriteiten die betrokken zijn bij het scheepvaartverkeer op de Westerschelde, de leiding van de GNA, vertegenwoordigers van de beide loodswezens en de Vessel Traffic Services.

 

 

Oefening afsprakenregeling drenkelingen

Op dinsdag 2 juli was er een grote oefening om de afsprakenregeling drenkelingen te testen.

Strandredders halen drenkeling uit het water

Het scenario was: vier vrienden beslissen na een nachtje stappen in Oostende om met een snel motorbootje de zee in te gaan.  Ze hebben alcohol gedronken en zijn wat roekeloos.  Twee van hen gaan rechtop staan, verliezen het evenwicht en komen in zee terecht. De bestuurder raakt in paniek en komt vast te zitten in de blokken voorbij de westelijke strekdam.  De resterende passagier komt op de rotsblokken terecht. Een getuige uit een appartementsgebouw in de omgeving, alarmeert de noodcentrale 112.

Het doel van deze oefening was:

  1. De afsprakenregeling drenkelingen testen;
  2. De alarmering van de betrokken interventiediensten testen;
  3. De onderlinge communicatie tussen de betrokken diensten op land, op zee en in de lucht testen;
  4. De uitbouw van de commandopost operaties op het terrein testen.

De strandredders sprongen direct in hun reddingsboot en begonnen met het zoeken op zee. Ze konden twee drenkelingen uit het water halen. Intussen was de reddingshelikopter NH90 vertrokken van op de luchtmachtbasis van Koksijde. De brandweer, lokale politie, ambulance en mug zetten koers richting het strand. Ook reddingsschepen van de scheepvaartpolitie, VBZR en Vloot helpen mee zoeken.

MRCC Oostende, waar de oproep binnenkomt

De alarmering verliep via de Noodcentrale 112, de politie, de politie, het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum MRCC en het maritiem Informatie kruispunt MIK. De brandweer zette een commandopost op de zeedijk. De NH90-helikopter was snel ter plaatse en lokaliseerde de overige twee drenkelingen. Eén werd met de helikopter uit zee gewincht en de andere door de scheepvaartpolitie aan boord gehaald.

Debriefing

Na de oefening volgde een debriefing. Het was een geslaagde oefening die toont dat de hulpdiensten klaar zijn om de bevolking bij te staan in geval van nood.

World Marine Aids to Navigation Day

Op 1 juli is het wereldwijd voor het eerst ‘World Marine Aids to Navigation Day’ van de International Association of Lighthouses and Aids to Navigation (IALA). Deze dag moet een grotere bekendheid geven aan alle middelen die de scheepsnavigatie ondersteunen.

Het thema is ‘Successful Voyages, Sustainable Planet’. Ook het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust is lid van IALA en werkt elke dag aan veilig en vlot  scheepvaartverkeer.

De meest markante ‘Marine Aids to Navigation’ zijn de vuurtorens. Hoewel de scheepvaart sterk geëvolueerd is en gebruik maakt van moderne technieken, blijven er nog  vuurtorens in Vlaanderen actief. Ze maken deel uit van het maritiem erfgoed en vormen voor bewoners en bezoekers aan onze kust een vertrouwd gezicht.

Vuurtoren Lange Nelle in Oostende

De fresnel-lens zorgt ervoor dat het licht ver verspreid wordt

Naast de traditionele vuurtorens zijn er tal van geavanceerde hulpmiddelen om de scheepvaart in goede banen te leiden. Zo biedt afdeling Scheepvaartbegeleiding Vessel Traffic Services aan. Langs de Westerschelde en op zee staan 22 onbemande radarposten Daarnaast zijn er vijf bemande verkeerscentrales (Zeebrugge, Vlissingen, Terneuzen, Hansweert en Zandvliet). Deze  vormen de Schelderadarketen. Verkeersleiders houden hier het scheepvaartverkeer nauwlettend in de gaten op de radarschermen, geven informatie en grijpen in bij onveilige situaties. Deze dienstverlening gaat over de landgrens heen waardoor er een intense samenwerking is met Nederland. De Schelderadarketen vormen de oren, de ogen en het geheugen van de scheepvaart.

Radartoren Oostende

Vessel Traffic Services is een dienstverlening die internationaal verplicht is door de International Maritime Organisation (IMO). Ook de opleiding tot verkeersleider is internationaal verankerd via IALA. Afdeling Scheepvaartbegeleiding organiseert deze opleiding zelf en is daarvoor door IALA geaccrediteerd. Interne instructeurs geven het merendeel van de opleidingsmodules. Verkeersleiders starten met een basisopleiding van drie maanden, onafhankelijk van de plaats waar ze terechtkomen. Na het succesvol afleggen van de basisopleiding volgt de regio-specifieke training van zes maanden met opnieuw theoretische modules, praktijktraining op de VTS-simulator, on-the-job training op de werkvloer en vergezelreizen met loodsen en een meerdaagse trip aan boord van een zeeschip.

Het Beheer- en Exploitatieteam (BET) in Vlissingen houdt de radarketen technisch up-to-date en zorgt voor duurzaam beheer en onderhoud. Het team volgt de technologische en innovatieve ontwikkelingen op de voet en is direct betrokken bij de systemen voor het scheepvaartverkeersmanagement. Zowel Vlamingen als Nederlanders werken samen in dit team.

VLOOT staat in voor de vaarwegmarkering op de Noordzee en in het Scheldegebied. Om de vaarweg aan te duiden, plaatst VLOOT boeien op bepaalde plaatsen met speciale vaartuigen. Het operationeel beheer en het onderhoud van deze navigatieboeien is ook in handen van VLOOT. De IALA-richtlijn speelt voor de boeien en bakens een belangrijke rol. Door deze richtlijn is de vaarwegmarkering wereldwijd uniform.

Kandinaalboei Noord (met zonnepaneel en LED)

De laatste jaren zijn heel wat inspanningen geleverd om het onderhoud te optimaliseren en de markeringen te moderniseren. Duurzame technologieën kregen hierbij bijzondere aandacht. Zo zijn ondertussen alle boeien uitgerust met een LED-lichtsysteem, gevoed door kleine zonnepanelen. Sinds deze omschakeling is het aantal ‘gedoofde’ lichten sterk afgenomen.

Ook de vaste systemen die aan de wal staan, ondergaan een verduurzaming. Deze ‘vaste vaarwegmarkeringen’ krijgen een LED-lichtsysteem dat volledig autonoom kan werken. De systemen wekken lokaal energie op door middel van bijvoorbeeld zonnepanelen.

Vaste vaarwegmarkering aan wal (baken)

Vuurtorens hebben al eeuwenlang de scheepvaart gediend. Zelfs als alle apparatuur zou uitvallen, kunnen ze nog altijd als baken functioneren. 1 juli  is hun dag, wij blazen geen kaarsje uit, maar wensen dat hun licht nog lang mag branden!

Redders op het strand zetten in op preventie

Vanaf zaterdag 15 juni vind je in elke kustgemeente minstens één geopende redderpost.

“De 82 reddersposten, verspreid over zo’n 34 km strand, zijn vanaf 1 juli opnieuw dagelijks open van 10:30u-18:30u. De kustgemeenten leveren ook een extra inspanning en voorzien vanaf 15 tot 30 juni en van 1 tot 15 september minstens één geopende redderpost per gemeente” zegt An Beun van de Intercommunale Kustreddingsdienst van West-Vlaanderen (IKWV) .

Strandredders klaar voor een nieuw seizoen

Veel preventie

Vorig jaar kwamen de redders 412 keer tussen voor baders en watersporters in moeilijkheden. Daarnaast vervulden ze ook een belangrijke rol voor 1708 verloren gelopen kinderen. “Wij zijn het eerste aanspreekpunt van de toeristen op het strand. Een onmisbare schakel”, besluit Beun.

“Maar ook preventie en sensibilisering zijn stokpaardjes: via diverse campagnes maken we de strandbezoekers ervan bewust dat ze in eerste plaats zelf verantwoordelijk zijn voor een geslaagde en veilige strandvakantie.”

Zo worden er voor het zesde jaar op rij 750.000 gratis polsbandjes verdeeld.

Gratis polsbandjes met Bumba en Samson op

Redders blijven ook aandacht geven aan het risico dat diepe putten graven met zich meebrengt.

Ook zetten ze hun schouders onder de campagne van Stiching tegen Kanker zodat mensen zich bewust zijn van de gevaren van de zon.

 

Wat als het ondanks alle preventie toch fout gaat?

Voor mensen in nood (o.a. verloren gelopen kinderen) langs de stranden is er de afsprakenregeling drenkelingen. We zetten hierbij zowel instanties op zee als aan land in, zoals de strandredders en de hulpcentrale 112, maar ook het Maritiem Reddings-en Coördinatiecentrum. Vorige zomer werd deze regeling 39 keer afgekondigd.

 

Hoe werkt de zeereddingsdienst?

Iedere kuststaat is internationaal verplicht om een Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum te hebben. Het MRCC Oostende is hét centrale meldpunt voor alle incidenten op zee, zoals schepen in nood, ongevallen en olieverontreiniging, maar ook personen in nood.

Op het MRCC wordt in shiften gewerkt, 24/7 om de veiligheid op zee en altijd een vlotte afhandeling van incidenten te kunnen garanderen. Het MRCC beluistert continu de internationale noodfrequenties zodat een noodoproep onmiddellijk wordt opgevangen. Zodra een noodoproep binnenkomt op het MRCC, analyseert de (nautisch) verkeersleider het incident. Hoewel ieder ongeval uniek is, werken ze er met draaiboeken en procedures. Al naar gelang het soort incident, zetten we reddingsboten en/of de helikopter in van onze partners.

Sticker van het MRCC

Afdeling Scheepvaartbegeleiding kent jaarlijks 120.000euro subsidie toe aan IKWV om de veiligheid aan onze stranden mee te waarborgen door opleiding en materiaal te voorzien.

“We hopen dat de zon deze zomer even fel zal schitteren als onze nieuwe uniformen”, besluit secretaris An Beun van IKWV.

 

Bijzonder transport: duikboot Foxtrot verlaat Zeebrugge naar laatste bestemming in Gent

De Russische duikboot lag 23 jaar in de jachthaven van Zeebrugge. Een zorgvuldige voorbereiding en planning van zowel  afdeling Scheepvaartbegeleiding, DAB Loodswezen én alle andere partners zorgen dat de laatste reis van dit monument richting Gent veilig kan verlopen.

Veiligheid boven alles

Het verslepen gebeurt over twee dagen  gespreid om tijdens de hele operatie daglicht te hebben. Er was veel tijd en voldoende water nodig  om de duikboot op 12 juni veilig uit de jachthaven van Zeebrugge naar de kade te verslepen.  Als we diezelfde dag nog starten met de rest van de reis, dan zouden we mogelijk het laatste deel in het donker moeten afleggen en dat is in het kader van de veiligheid niet de beste optie.  Ook de stromingen ter hoogte van het sluizencomplex aan het kanaal Gent – Terneuzen spelen mee. Voor sleeptransporten is er, net zoals bij diepstekende schepen, een ‘stromingsvenster’ voorzien. Dat is een moment met weinig stroming op de rivier zodat het transport niet zou wegdrijven wanneer het de bocht vanop de Westerschelde wil maken om de sluis van Terneuzen te bereiken.

Later deze week zal het Loodswezen  de deskundigheid van de loodsen inzetten om de rest van de reis veilig en vlot te laten verlopen. Twee zeeslepers zullen de Foxtrot naar zijn laatste bestemming brengen. Twee kustloodsen zullen bij vertrek aan boord gaan van deze sleepboten: één op de voorste en een tweede op de achterste sleepboot.

Ter hoogte van Vlissingen-rede worden de twee kustloodsen afgelost door één kanaalloods die aan boord gaat van de voorste sleepboot om de duikboot veilig en wel tot Gent te loodsen.

Toestemmingen en voorwaarden

Het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust geeft nautische voorwaarden voor het gedeelte op zee. De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (Rijkswaterstaat in Nederland en MDK in Vlaanderen)  verleent een vergunning voor het gedeelte op de Westerschelde en het Kanaal Gent-Terneuzen. Hierin zijn onder andere de weersomstandigheden opgenomen met het oog op een zo optimaal mogelijk verloop van  de reis. De reis moet bij daglicht gebeuren, er mag maximum drie beaufort staan, de golfhoogte mag niet meer dan één meter zijn en het zicht moet meer dan 2000 meter bedragen.

Wordt vervolgd!

Reactie op ongeluk Franse reddingsboot SNSM

Ter hoogte van de kusten van de Franse Vendée zijn vrijdag 07 juni drie opvarenden van een reddingsschip omgekomen. Dit heeft de prefectuur van het departement de Vendée bekendgemaakt. Het gaat om een reddingsboot van de maritieme vrijwilligersreddingsorganisatie Societe Nationale de Sauvetage en Mer (SNSM). Aan boord waren zeven mensen. Drie van de redders kwamen om, vier anderen konden zwemmend land bereiken. Ze krijgen postuum de hoogste onderscheiding van president Macron, hij verleent hen het zogenaamde ‘Légion d’Honneur‘.

Het schip kapseisde op zowat 800 meter van het strand van Sables d’Olonne toen het volgens de krant Le Parisien vertrokken was om een visser in nood te helpen. In het gebied woedde de zware storm Miguel. Een paar uur voor het ongeval had de SNSM nog tot waakzaamheid opgeroepen.

Iedereen betrokken bij de zeereddingsdiensten reageert  geschokt en vol ongeloof op het dodelijke ongeval van de Franse collega’s. “Het doet je echt beseffen hoe gevaarlijk de zee kan zijn. En hoe gevaarlijk de job van onze reddingsdiensten op zee bijgevolg is”, vertelt Réjane Gyssens hoofd van het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum MRCC. “We leven mee met de Franse Zeereddingsdienst SNSM en alle betrokken actoren. Onze gedachten gaan uit naar de familieleden, vrienden en collega’s van de slachtoffers.”

Live Exercise LIVEX op de Maasvlakte

Wat als er brand uitbreekt aan boord van een grote ferry? Om voorbereid te zijn op een dergelijke ramp, zijn er plannen en procedures aan boord en aan de wal. Maar om goed voorbereid te zijn, is het belangrijk dat alle betrokken diensten regelmatig oefenen.

De Nederlandse Kustwacht oefende samen met verschillende hulporganisaties op zaterdag 25 mei de evacuatie van een ferry in de haven van Rotterdam. Deze oefening is een ‘LIVEX’. Er zijn ook ‘papieren’ oefeningen, de zogenaamde MAREX.

Wat is een LIVEX en wat houdt het in? (Animatie)

Bij deze oefeningen komen vertegenwoordigers samen van alle betrokken instanties  om een scenario te beoefenen, te bespreken en te evalueren.

Internationaal staat het deel van de Noordzee met 260.000 scheepsbewegingen voor de Nederlandse kust bekend als een ‘collision hotspot’. Met grote ontwikkelingen op de Noordzee onder andere als gevolg van de energietransitie, Brexit en de autonome scheepvaart, staat Nederland aan de vooravond van mogelijk meer en omvangrijkere calamiteiten op zee.

Ook onze kustwacht was aanwezig als waarnemer met kapt. Réjane Gyssens (Maritiem Reddings-en Coördinatiecentrum Oostende) en Karin Commeine (diensten gouverneur West-Vlaanderen).  „Dit is een grote evacuatieoefening. Een oefening op dergelijke schaal is er niet ieder jaar. Het is voor ons leerrijk om hier aanwezig te kunnen zijn, om de opgedane ervaring en expertise ook in ons gebied te kunnen inzetten.“ 

Ook het MRCC Oostende was met kapt. Gyssens vertegenwoordigd.

Ferry in nood als massa evactie oefening

Na de oefening vond een korte debriefing plaats en vervolgens kan het evaluatieproces beginnen. Wat ging er goed? Waar zitten knelpunten? Welke lessen trekken we uit LIVEX 2019? Dit alles neemt de Nederlandse Kustwacht mee om planvorming accuraat te maken en LIVEX-ervaring in te zetten, mocht het daadwerkelijk nodig zijn bij een echte massa-evacuatie op zee.

Meer informatie kan u vinden op de website van de evacuatieoefening.

Infografiek evacuatiemanieren LIVEX

Locaties LIVEX

PRIMEUR: onbemand vaartuig doet de oversteek van Groot-Brittannië naar Oostende, en terug.

Op dinsdag 7 mei is de onbemande Maxlimer de haven van Oostende binnengevaren. In de nacht van 9 mei  vertrok het vaartuigje opnieuw richting Engeland.

Unmanned Service Vessel Maxlimer

De Maxlimer vaar de haven van Oostende binnen, begeleid door een Guard Vessel.

Deze week werd een eerste test uitgevoerd voor deze oversteek met een twaalf meter lang vaartuig dat op afstand aangestuurd werd vanuit een Shore Control Center in Essex. Dit is een van de eerste stappen in de ontwikkeling van onbemande vaartuigen voor short sea shipping.

Ook het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust werkte mee aan deze pioniersoefening: vanuit de verkeerscentrale in Zeebrugge volgden de verkeersleiders het onbemande vaartuig nauwlettend op. Via een bericht werden ook de andere schepen ingelicht over deze proefvaart. Achter de schermen werd er intens overlegd met andere overheidsinstanties en de firma’s Seakit en Anglo Belgian Shipping Company.

De Maxlimer is een mooi voorbeeld waar samenwerking en innovatie samengaan. Autonoom varen is de toekomst en MDK neemt deze uitdaging dan ook onder handen tijdens verschillende debatten op Europees en internationaal niveau, zodat we ook in de toekomst de scheepvaart mee in goede banen kunnen leiden.

Administrateur-generaal Nathalie Balcaen, voorstander van innovatie en samenwerking

Aanvaring tussen twee zodiacs op de Schelde

Op vrijdag 5 april was er omstreeks 18u een aanvaring was tussen twee pleziervaartuigen op de Schelde in Antwerpen, ter hoogte van de Palingplaat bij Sint Anna.

Alle twintig opvarenden zijn uit het water gehaald, het gaat om drie zwaar- en vijftien lichtgewonden. Bij de reddingsactie is een schip van Vloot betrokken (MRB 34) , er is geen verdere hinder voor de scheepvaart. Verkeerscentrale Zandvliet stond in contact met de hulpverlening (Scheepvaartpolitie, waterbus, sleepdiensten en Brandweer).