De Permanente Commissie zorgt mee voor een vlotte en veilige scheepvaart in het Scheldegebied

Rondom de Schelde zijn veel mensen, organisaties én instanties bezig om te werken aan veiligheid, toegankelijkheid en een gezonde natuur. De Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart (of kortweg: PC) leidt de scheepvaart in het Scheldebied al ruim 180 jaar in goede banen. Maar hoe ziet dat eruit in de praktijk?

Met het scheidingsverdrag in 1839 werden België en Nederland onafhankelijke verklaard.Vanaf dat moment waren regels nodig om met de scheepvaart tussen de Belgische en Nederlandse havens in het Scheldegebied om te gaan.

In april 1840 kwam de PC voor een eerste maal samen. Zij moesten toezien dat het scheepvaartverkeer veilig en vlot van en naar de zeehavens in het Scheldegebied liepen.

In de Permanente Commissie zetelen vier commissarissen:

  • Brigit Gijsbers, directeur Maritieme Zaken van het Directoraat-Generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken (Nederland)
  • Ilse Hoet, afdelingshoofd Beleid van het departement Mobiliteit en Openbare Werken (Vlaanderen)
  • Nathalie Balcaen, administrateur-generaal van het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust (Vlaanderen)
  • Theo van de Gazelle, hoofdingenieur-directeur van Rijkswaterstaat Zee en Delta (Nederland)

Zij vergaderen als beleids- en operationele verantwoordelijken over kansen en knelpunten.

Lees het volledige interview over de Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart: https://www.vnsc.eu/nieuws/11726-de-permanente-commissie-vlotte-en-veilige-scheepvaart-in-de-scheldegebied.html

UPDATE Schip met ijzererts vaart veilig door naar Gent

De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit en Veiligheidsregio Zeeland geven samen met North Sea Port groen licht voor het aanzetten van de opvaart naar de haven. Ook de Nautische Commissie stemde deze nacht (9februari)in met de huidige aanpak om op te varen naar Gent.

Doordat het schip vanop volle zee kon doorvaren en ten anker gaan in Everingen, kon meer krachtige apparatuur aan boord gebracht worden vanaf een ponton. De metingen van de externe experten bevestigen dat de zwaardere stikstofinstallatie, zoals vooropgesteld, zorgde voor een versneld herstel van een veilige situatie aan boord.

Het hele proces werd van dichtbij gemonitord door de autoriteiten in nauwe samenwerking met de betrokkenen.

Door de tijdige gunstige evolutie in meetresultaten zorgde de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit voor een beschikbaarheid van de sluis van Terneuzen. In overleg en met medewerking van alle ketenpartners kon het schip zo nog schutten voor het einde van het tijvenster deze ochtend.

Het schip met 16 bemanningsleden aan boord werd veilig aan de kade gebracht door de expertise en samenwerking van alle betrokken instanties.

Update: schip met ijzererts vaart tot Westerschelde

Sinds 2 weken ligt er een schip voor anker in de Belgische wateren met aan boord een lading Hot Briquetted Iron (ijzerertsen). Dit is op zich geen gevaarlijke stof maar als ze begint te broeien dan ontsnappen er mogelijks gassen zoals waterstof. Ook waterstof vormt op zich geen acuut gevaar voor bemanning, scheepvaart, milieu en volksgezondheid maar is wel ontvlambaar. Vandaar dat voorzichtigheid toch geboden is.

Het schip lag uit veiligheidsoverwegingen op ongeveer 31 kilometer van de kustlijn en op 2 zeemijl (3,7 km) van andere schepen die voor anker liggen. Vandaag verleende de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit* en Veiligheidsregio Zeeland toestemming om het schip te verplaatsen naar de Westerschelde, waar de procedure van het ‘ontgassen van de waterstof’ wordt verdergezet.

Neutraliseren waterstof

Het schip heeft als bestemming North Sea Port – Gent. De betrokken autoriteiten kunnen het schip pas de nodige toelatingen geven voor opvaart mits de nodige gunstige adviezen. Gelet op de aangekondigde weersomstandigheden met voorspelde windkrachten tot 10 beaufort op zee wordt positief geadviseerd voor een verplaatsing. Het schip ligt dan veiliger op de Westerschelde en zo kan er ook  apparatuur aan boord gebracht worden om de opgebouwde waterstof in het ruim verder te neutraliseren.

De GNA legde voor de vaart bijzondere voorwaarden op. De loods is ondertussen aan boord en omstreeks 15 uur zal het vaartuig ankeren op de ankerplaats “Everingen”.

Stikstof

Om de waterstof te neutraliseren, werd stikstof toegevoegd. Ondanks de inspanningen en het feit dat men afgelopen weekend een zwaardere stikstofgenerator aan boord zette, verloopt het zuiveren van de scheepsruimen op dit moment te traag. Daarom zullen er later vandaag tanks met vloeibare stikstof aan boord gebracht worden. Het schip zal op de Westerschelde meer beschut liggen tegen stormweer.

Veiligheid boven alles

De GNA monitort samen met de Veiligheidsregio Zeeland én het MRCC **dagelijks samen met de bemanning en de eigenaar van het schip de situatie. “Pas vanaf het moment dat we zeker zijn dat alle waterstof uit het schip is, mag het doorvaren naar de eindbestemming: North Sea Port.”, klinkt het bij de GNA.

* Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit of GNA= samenwerking  tussen Vlaanderen en Nederland om vlotte en veilige scheepvaart op de Schelde en haar aanloopgebieden in zee te garanderen.

** MRCC Maritieme Reddings en Coordinatie Centrum – onderdeel van het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust

 

UPDATE 07/02:

Het schip ligt ten anker in Everingen. Er is een loods aan boord en er blijft een sleepboot aan het schip bevestigd. Voorbijgaand scheepvaartverkeer ondervindt geen hinder maar wordt wel gevraagd om een ruime afstand te bewaren. Er wordt verder ingezet op het zuiveren van de ruimen met behulp van een stikstofinstallatie.

Schip opgevolgd 2 mijl uit ankergebied

Sinds 2 weken ligt er een schip voor anker in de Belgische wateren met aan boord een lading Hot Briquetted Iron (ijzerertsen). Dit is op zich geen gevaarlijke stof maar als ze begint te broeien dan ontsnappen er mogelijks gassen zoals waterstof.

Dat heeft mogelijk twee weken geleden voor een kleine ontploffing aan boord van het schip gezorgd. Dat gebeurde in Franse wateren. Het schip kon doorvaren tot in Belgische wateren. Waarop het MRCC van CapGriz-Nez, het MRCC in Oostende verwittigde. (MRCC= Het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum).

Het MRCC Oostende besliste, in samenspraak met de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit, om het schip op 2 mijl van het ankergebied (= “parkeerplaats” op zee, waar schepen wachten op het juiste tij om door te kunnen varen richting Westerschelde) voor anker te leggen om de situatie te evalueren alvorens het verder door te laten varen richting North Sea Port –Gent. Het schip ligt ongeveer op 31 kilometer van de kustlijn en op 2 zeemijl van andere schepen die voor anker liggen.

Er is voor de veiligheid een perimeter van 1 zeemijl ingesteld. Andere schepen moeten uit de buurt blijven. Het schip hindert de scheepvaart op de Noordzee evenwel niet. Ondertussen blijft er een ‘wachtschip’ van het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust in de buurt om het verkeer op een veilige afstand te houden en om de bemanning vlot te kunnen evacueren, moest dat nodig zijn.

“We houden het schip al 2 weken nauwlettend in de gaten. Er zijn al verschillende experts aan boord gegaan om de situatie te evalueren. Er gebeurden metingen om de concentraties aan boord op te volgen. Zo hebben zij geadviseerd stikstof te gebruiken om de aanwezige waterstof te verdrijven. Pas vanaf het moment dat we heel zeker zijn dat er geen gevaar meer is, geven we toestemming om verder te varen”, legt Eva Descamps van het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust uit. Het MRCC is een onderdeel van dit Vlaams agentschap.

De situatie is op heden stabiel zowel voor de bemanning op het schip, het schip zelf als de omliggende schepen. Voor burgers is er geen gevaar.

UPDATE – 05/02/2020

De situatie met het schip dat voor anker is op zee, blijft verder onder controle. Desalniettemin willen we geen enkel risico nemen.

De betrokken autoriteiten (MRCC Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum Oostende, GNA Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit Vlissingen, Veiligheidsregio Zeeland en North Sea Port)

hebben daarom samen volgend voorstel van volgende stappen opgesteld:

  • Opstellen van een plan door de reder (voorbereiden van de opvaart van het schip en het verder zuiveren van de vertrekken)
  • De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit*  zal een externe expert aanstellen om dit plan te valideren

Als aan deze voorwaarden is voldaan, zal het schip mogen opvaren naar een rustige ankerplaats op de Westerschelde waar de ruimen verder zullen worden gezuiverd.

Tijdens die operatie legt de GNA de nodige bijzondere voorwaarden op.

Er is geen hinder voor ander scheepvaartverkeer. De situatie blijft gemonitord en is onder controle.

* Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit of GNA= samenwerking  tussen Vlaanderen en Nederland om vlotte en veilige scheepvaart op de Schelde en haar aanloopgebieden in zee te garanderen.

 

Losgeslagen schip – snelle actie van ons agentschap

Toen het schip APL Mexico City vanmiddag los sloeg van de kade aan het Deurganckdok in de Antwerpse haven, werd dat onmiddellijk opgemerkt door de “Vessel Trafic Services” van ons agentschap. Via radarbeelden waakt dit systeem over de veiligheid van het scheepvaartverkeer op de Westerschelde. “We zagen het schip een vreemde en plotselinge beweging maken”, klinkt het bij de verkeersbegeleiders in de toren van Zandvliet. “We hebben niet geaarzeld en onmiddellijk sleepboten en een loodsboot naar het schip gestuurd.”  

De 5 opgeroepen sleepboten hebben zich aan het schip vast gemaakt om het opnieuw te kunnen laten aanmeren, onder begeleiding van een loods die aanwijzingen geeft vanop de loodsboot die het schip ook begeleidt

Het schip heeft toen het loskwam een havenkraan geraakt. Die is omgevallen. Op dit ogenblik is een deel van het Deurganckdok niet meer bevaarbaar omdat de kraan in de weg ligt. 

Het schip lag aangemeerd en was hierdoor niet onder actieve VTS-begeleiding.
Het Deurganckdok ligt wel in GNB gebied. Dit wil zeggen dat de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit alles in het werk stelt om het schip veilig terug naar de kade te begeleiden samen met het Loodswezen, sleepdiensten, een loodsboot en betrokken partners.

Onderzoek zal moeten uitwijzen hoe het schip loskwam van de aanmeerplaats.

Updates:

De loods ging intussen ook aan boord van het schip.

Een tweede schip, de MSC Anchorage dreigde ook los te komen. Uit voorzorg ligt er een sleepboot tegenaan om het schip op zijn plaats te houden.

Het schip is intussen veilig afgemeerd. Er is wel schade aan het schip dat hersteld moet worden voor het schip weer kan afvaren.

MSC Isabella vaart succesvol naar de haven van Antwerpen

Begin oktober is een nieuw recordschip, de MSC Isabella naar de haven van Antwerpen gevaren.

De MSC Isabella kan 23.656 containers vervoeren. De lengte, 400meter, is dezelfde als van vorige recordschepen. Het verschil is de breedte: in totaal is het schip 61meter breed. Dat betekent dat er bovendeks geen 23 maar 24 rijen containers naast elkaar kunnen worden gestapeld.

MSC Isabella op 10/10 onderweg naar de haven van Antwerpen.

De komst van deze scheepstypes (MSC Isabella en MSC Gulsun) is al ruim zes weken geleden aangevraagd bij de Gezamenlijke Nautische Autoriteit (GNA) conform Gezamenlijke Bekendmaking 03-2017 ‘Op- en afvaart regeling naar/van Antwerpen’.

Volgens deze op- en afvaartregeling heeft MSC de scheepsdossiers aan de GNA overhandigd. De GNA overlegt dan samen met beide Loodswezens (Vlaams en Nederlands) en  het Waterbouwkundig Laboratorium of bijkomende simulaties of vereisten nodig zijn.

Na grondige analyse bleek dat de schepen qua karakteristieken overeenkomen met de al in het Scheldegebied varende grote containerschepen.

De GNA heeft  op basis van de vergelijking besloten dit type schepen toe te laten zonder eerst proefvaarten te doen.

De MSC Isabella werd zoals andere grote zeeschepen opgevolgd door de Vessel Traffic Services. Aan boord waren twee zeeloodsen aanwezig voor het zeetraject en twee rivierloodsen voor het riviertraject.

In de loop van oktober en begin november komen er twee schepen van het type MSC Gulsun naar Antwerpen.

MSC Isabella

Zeilboot met gebroken mast bij Vlissingen

Het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust volgt samen met Rijkswaterstaat het scheepvaartverkeer in het Scheldegebied nauwlettend op. De zomermaanden zijn een drukke periode op onze waterwegen onder meer door de vele pleziervaarders.

Op maandagochtend rond 08.15 uur kreeg de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (GNA) in Vlissingen de melding dat een zeilboot een gebroken mast had. Het bootje bevond zich in de Sardijngeul en was net Vlissingen aan het verlaten.

De loodsboot Raan van VLOOT kreeg een oproep om de eerste assistentie te verlenen. Het schip was onmiddellijk ter plaatse en bleef in de buurt van het zeiljacht dat door de vloedstroom opwaarts dreef. De GNA bracht ook de Koninklijke Nederlandse Reddingsmaatschappij (KNRM) op de hoogte. De reddingsdienst borg eerst het zeil en de mast en nam vervolgens de zeilboot op sleep naar Breskens.

 

 

De Permanente Commissie voor Toezicht op de Scheldevaart (PC) wil de nautische veiligheid op de Westerschelde vergroten.

Op advies van de Commissie Nautische Veiligheid Scheldegebied (CNVS) gelden scherpere veiligheidsmaatregelen voor de binnenvaartpassagiersschepen op de Westerschelde.

Zo vraagt de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (GNA) lijsten op van binnenvaartpassagiersschepen die verwacht worden in de verschillende havens. Dit helpt om een beter overzicht te krijgen van het aantal binnenvaartpassagiersschepen op de rivier. De Westerschelde is een open zeearm met getij en druk verkeer. Vanwege de bijzonderheden op dit vaarwater adviseert de GNA eventueel een loods aan boord te nemen die de kapitein helpt de haven veilig te bereiken.

Kapiteins krijgen momenteel folders mee met de specifieke eigenschappen van de Westerschelde. Daarnaast zijn gesprekken voorzien met de sector om simulatortrainingen en/of klassikale toelichtingen aan te bieden over de bijzonderheden van dit vaarwater. Deze maatregelen moeten bijdragen aan de veiligheid op de Westerschelde.

Vroegtijdig aanmelden.

Op dit moment melden schepen zich via de marifoon op het moment van betreden van het GNB-gebied. Zowel de Nederlandse als Vlaamse overheid onderzoekt of het mogelijk is een meldingsplicht 48 uur voor het betreden van het GNB-gebied in te voeren. Op basis van de verkregen gegevens kan de GNA voor ieder binnenvaartpassagiersschip een risicoanalyse uitvoeren. Indien de analyse aantoont dat er een groot risico is, dan kan de GNA voor het betreden van het GNB-gebied een loods voorschrijven om de veiligheid te garanderen.

Vooruitlopend hierop zal de GNA, bij ernstige twijfel, vanaf nu op basis van veiligheidsrisico’s verbonden aan de vaart van een bepaald binnenvaartpassagiersschip, een ad hoc loodsplicht opleggen.

Viking Idun

Aanleiding voor deze voorgenomen maatregelen is het incident met de Viking Idun op 1 april 2019. Dit binnenvaartpassagiersschip kwam bij Terneuzen in aanvaring met een tanker. De Onderzoeksraad voor Veiligheid voert een onderzoek uit naar deze aanvaring. Resultaten daarvan worden eind september 2019 verwacht. De voorgenomen maatregelen van de PC worden met de Onderzoeksraad voor Veiligheid afgestemd.

 

 

De Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart is het hoogste orgaan in de organisatie van het Gemeenschappelijk Nautisch beheer. Ze is verantwoordelijk voor de veilige en vlotte afwikkeling van het scheepvaartverkeer in het Scheldegebied.

Het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer (GNB) betekent dat Vlaanderen en Nederland op nautisch vlak samenwerken in het Scheldegebied om vlot en veilig scheepvaartverkeer te organiseren van en naar de Scheldehavens. De nautische samenwerking is juridisch verankerd in het GNB-verdrag.

De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (GNA) zorgt samen met de verkeersleiders (Vessel Traffic Services (VTS)) voor de dagelijkse vlotte en veilige afhandeling van de scheepvaart in het Scheldegebied.

De Commissie Nautische Veiligheid Scheldegebied (CNVS) bestaat uit Vlaamse en Nederlandse autoriteiten die betrokken zijn bij het scheepvaartverkeer op de Westerschelde, de leiding van de GNA, vertegenwoordigers van de beide loodswezens en de Vessel Traffic Services.

 

 

Bijzonder transport: duikboot Foxtrot verlaat Zeebrugge naar laatste bestemming in Gent

De Russische duikboot lag 23 jaar in de jachthaven van Zeebrugge. Een zorgvuldige voorbereiding en planning van zowel  afdeling Scheepvaartbegeleiding, DAB Loodswezen én alle andere partners zorgen dat de laatste reis van dit monument richting Gent veilig kan verlopen.

Veiligheid boven alles

Het verslepen gebeurt over twee dagen  gespreid om tijdens de hele operatie daglicht te hebben. Er was veel tijd en voldoende water nodig  om de duikboot op 12 juni veilig uit de jachthaven van Zeebrugge naar de kade te verslepen.  Als we diezelfde dag nog starten met de rest van de reis, dan zouden we mogelijk het laatste deel in het donker moeten afleggen en dat is in het kader van de veiligheid niet de beste optie.  Ook de stromingen ter hoogte van het sluizencomplex aan het kanaal Gent – Terneuzen spelen mee. Voor sleeptransporten is er, net zoals bij diepstekende schepen, een ‘stromingsvenster’ voorzien. Dat is een moment met weinig stroming op de rivier zodat het transport niet zou wegdrijven wanneer het de bocht vanop de Westerschelde wil maken om de sluis van Terneuzen te bereiken.

Later deze week zal het Loodswezen  de deskundigheid van de loodsen inzetten om de rest van de reis veilig en vlot te laten verlopen. Twee zeeslepers zullen de Foxtrot naar zijn laatste bestemming brengen. Twee kustloodsen zullen bij vertrek aan boord gaan van deze sleepboten: één op de voorste en een tweede op de achterste sleepboot.

Ter hoogte van Vlissingen-rede worden de twee kustloodsen afgelost door één kanaalloods die aan boord gaat van de voorste sleepboot om de duikboot veilig en wel tot Gent te loodsen.

Toestemmingen en voorwaarden

Het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust geeft nautische voorwaarden voor het gedeelte op zee. De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (Rijkswaterstaat in Nederland en MDK in Vlaanderen)  verleent een vergunning voor het gedeelte op de Westerschelde en het Kanaal Gent-Terneuzen. Hierin zijn onder andere de weersomstandigheden opgenomen met het oog op een zo optimaal mogelijk verloop van  de reis. De reis moet bij daglicht gebeuren, er mag maximum drie beaufort staan, de golfhoogte mag niet meer dan één meter zijn en het zicht moet meer dan 2000 meter bedragen.

Wordt vervolgd!

MDK te gast op het Maritiem Symposium in Terneuzen

De betrouwbaarheid en performantie van de nautische keten berust voor een groot deel op de kwaliteit van de informatie-uitwisseling tussen de verschillende ketenactoren.

Nathalie Balcaen, administrateur-generaal van het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust, sprak hierover de deelnemers toe op het 23ste Maritiem Symposium over ”Big Data. Hefboom voor logistieke en maritieme optimalisatie en verduurzaming”.

Die ketenpartners (de havens, MDK aan Vlaamse zijde, Rijkswaterstaat aan Nederlandse zijde, De Vlaamse Waterweg, het Nederlands Loodswezen,…) tekenden in het voorjaar 2017 een intentieverklaring waarin zij zich engageren om te “streven naar een zo efficiënt, betrouwbaar en transparant mogelijke verkeersafwikkeling van en naar de havens in Vlaanderen”. Nu wordt er gewerkt naar een meer geïntegreerde vorm van samenwerking.

Binnen het HavenNeutraal Platform erkennen de ketenpartners het agentschap als drijvende kracht. Vertrouwen is evenwel een absolute basis voor deze intense en transparante samenwerking. Vandaag kunnen we daarom zeggen dat het project loopt, de partners in dezelfde richting kijken en we in de nabije toekomst willen landen met verdere afspraken rond de samenwerking.

Het agentschap uitte zich met de recentelijk vernieuwde visie en missie niet verlegen over haar ambities binnen de nautische keten en samenwerking met verschillende partners. Projecten die intern lopen rond het leren uit data met gebruik van artificiële intelligentie kunnen ongetwijfeld op een hoger niveau worden getild door dit in samenwerking met andere ketenpartners aan te pakken.