Eén melding voor binnenschippers om te varen in heel Vlaanderen en op de Westerschelde

Vanaf 2021 moeten schippers en binnenvaartondernemers slechts éénmaal en digitaal hun reis-, lading- en scheepsgegevens melden op vaarwegen in Vlaanderen en op de Westerschelde. De Vlaamse Waterweg nv, Port of Antwerp, Port of Oostende, Port of Zeebrugge, North Sea Port, Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust en Gemeenschappelijk Nautisch Beheer investeren namelijk in SWINg. Dit innovatief online meldplatform ontvangt de gegevens via (bestaande) meldsoftware van de melder en stuurt ze door naar alle autoriteiten op de vaarroute. SWINg zorgt voor een administratieve vereenvoudiging en maakt de binnenvaart nog veiliger en efficiënter. Wie nu al digitaal meldt hoeft geen nieuwe software aan boord te halen: de bestaande meldsoftwarepakketten worden compatibel gemaakt aan SWINg. Met deze samenwerking en dit initiatief, waarbij ook het Nederlandse Rijkswaterstaat en andere actoren mee aan tafel zaten, behoren de samenwerkingspartners tot de voorlopers in Europa op het vlak van digitalisering.

Voor meer informatie kan je terecht op www.swing-platform.be

MARITIME SINGLE WINDOW

Als een zeeschip een haven aandoet, zijn agenturen en rederijen verplicht bij de autoriteiten een aantal aangiftes te doen over o.a. het schip, de reis, de goederen, de passagiers en de bemanning. De rapporteringsrichtlijn 2010/65/EU zorgt dat sinds juni 2015 elke Europese lidstaat een Maritiem Single Window heeft zodat deze meldingen elektronisch en eenmalig gebeuren.

1 juli: World Marine Aids to Navigation day

1 juli is de dag van de navigatie-ondersteunende middelen, IALA riep deze dag in het leven om even stil te staan bij alle hulpmiddelen die er zijn om de scheepvaart te begeleiden in een vlotte en veilige vaart.

Vuurtorens zijn vanouds de bakens aan de wal, die de zeelui leiden en die bijdragen tot een veilige vaart. De evolutie in de navigatietechnologie heeft de Vlaamse lichttorens -op enkele na- hun taak ontnomen. In Nieuwpoort is de vuurtoren nog in gebruik, in Oostende de Lange Nelle. Ook Blankenberge heeft een werkende vuurtoren.

Tal van mensen en middelen zorgen nu voor een veilige scheepvaart. Vaarwegen zijn voorzien van een uitgebreid netwerk van boeien en bakens. De laatste jaren zijn heel wat inspanningen geleverd om het onderhoud te optimaliseren en de markeringen te moderniseren. Duurzame technologieën kregen hierbij bijzondere aandacht. Zo zijn ondertussen alle boeien uitgerust met een LED-lichtsysteem, gevoed door kleine zonnepanelen.

Het Scheldegebied is gecoverd door de hoogtechnologische Schelderadarketen, die Vessel Traffic Services (VTS) verleent. Vijf bemande verkeerscentrales en 30 onbemande radarantennes vormen het oog, oor en geheugen van de scheepvaart. Ook de vaste systemen die aan de wal staan, ondergaan een verduurzaming. Deze ‘vaste vaarwegmarkeringen’ krijgen ook een LED-lichtsysteem.

De loodsen brengen de grootste schepen veilig en vlot van en naar de havens in Vlaanderen. De Vlaamse Hydrografie verwerkt de op zee ingewonnen bathymetrische informatie tot navigatiekaarten.

Vuurtorens hebben al eeuwenlang de scheepvaart gediend. Zelfs als alle apparatuur zou uitvallen, kunnen ze nog altijd als baken functioneren. De overgebleven vuurtorens aan onze kust zijn stille getuigen van een groots zeevaartverleden en maken een onmisbaar deel uit van ons maritiem erfgoed.

World Hydrography Day

Op 21 juni vieren we World Hydrography Day. Hoog tijd dus om ook ons eigen team Vlaamse Hydrografie en het belang van hun werk eens in de schijnwerpers te plaatsen. Het thema van de World Hydrography Day dit jaar is “Hydrography enabling autonomous technologies”, een thema dat ook sterk leeft binnen het team Vlaamse Hydrografie. Deze week werd immers het eerste onbemande vaartuig voor peilingen overgedragen aan het team. 

Hydrografie is de wetenschap die zich bezighoudt met het beschrijven van de waterbodem. Je zou kunnen zeggen dat het landmeten op het water is. Hydrografen meten de diepte, de samenstelling van het water en de zeebodem, het getij, de golven en de stroming. De peilingen of metingen gebeuren met allerlei hydrografische meetapparatuur van op een hydrografisch vaartuig. Het hoofddoel van de peilingen die het team Vlaamse Hydrografie sinds midden 19de eeuw uitvoert, is het garanderen van een veilige scheepvaart in de Noordzee en op de Schelde. Maar ook het groeiende aantal activiteiten op zee ondersteunen is belangrijk. 

Sinds de start van de activiteiten is er een enorme evolutie geweest. In de meeste gevallen gaat een surveyor van het team Vlaamse Hydrografie aan boord van een hydrografisch vaartuig van Vloot. Met multibeam of singlebeam-apparatuur wordt de bodem van de zee of de Schelde dan in kaart gebracht.  

Eind 2018 zette het team Vlaamse Hydrografie voor het eerst een onbemand vaartuig in voor het verzamelen van stromingsgegevens. Bijkomend werd ook de bathymetrie bepaald (bathymetrie is de diepte en de vorm van de zeebodem in detail in kaart brengen) in het Zwin. De telegeleide Q-boat voer de Zwingeul in dwarsrichting op en af om de volledige zone te kunnen opmeten. De Q-boat heeft een vrij kleine diepgang, ideaal dus om een gebied met lage waterstanden op te meten. De metingen zijn de voorbije jaren regelmatig herhaald om de evolutie van de zwingeul beter in kaart te brengen. 

De Q-boat heeft een vrij kleine diepgang, ideaal om een gebied met lage waterstand te peilen.

De Q-boat is ondertussen verder aangepast zodat het nu ook singlebeam dieptemetingen in de Vlaamse kustjachthavens kan uitvoeren. De kustjachthavens worden elk jaar gepeild, vóór en na de baggerwerken. Enerzijds om de gebaggerde volumes te kunnen berekenen, anderzijds om zeker te zijn dat de jachthavens voldoende op diepte zijn. Opdrachtnemer Aquavision leverde de aangepaste versie van de Q-boat deze week, de week van World Hydrography Day, over aan het team Vlaamse Hydrografie. 

Innovatie staat nooit stil, dus ook bij het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust houden we op dat vlak de vinger aan de pols. In mei 2019 ondersteunde ons agentschap de oversteek van een onbemand vaartuig van Groot-Brittannië naar Oostende. Vanuit de verkeerscentrale in Zeebrugge volgden verkeersleiders het vaartuig nauwlettend op. Andere schepen werden ingelicht over deze proefvaart via een bericht aan zeevarenden.

Recent werd bovendien ook een intern innovatieproject opgestart om de toekomstige rol van onbemande vaartuigen binnen de Vlaamse Hydrografie verder uit te zoeken. De eerste resultaten daarvan verwachten we in 2021. 


Onbemand vaartuig peilt in jachthaven Blankenberge

Afdeling Kust startte deze week de baggerwerken in de jachthaven van Blankenberge  terug op met de nodige social distancing maatregelen voor de bemanning van het schip. Om de baggerwerken aan te sturen en op te volgen, voert het team Vlaamse Hydrografie peilingen uit om gedetailleerde dieptegegevens te bekomen voor en na het baggeren. Normaal gezien gebeuren die peilingen met een klein vaartuig zodat alle plaatsen in de jachthaven bereikt kunnen worden. Gezien de coronamaatregelen kon afstand aan boord voor het kleine vaartuig niet bewaard worden en moest het team op zoek naar een andere oplossing.

In opdracht van het team Vlaamse Hydrografie zette GEOxyz, de aannemer die de peilingen uitvoert in de kustjachthavens, voor het eerst een onbemand vaartuig in, de Geodrone 1800. Dankzij een goede samenwerking met alle partijen was het mogelijk om tijdens deze ongewone omstandigheden snel een noodoplossing in te zetten. De Vlaamse Hydrografie zal de resultaten nu verder verwerken en evalueren.

Waar traditionele werkwijzen het niet toelieten om de peilingen op een veilige manier uit te voeren, laat deze onbemande peiling toe de baggerwerken ongestoord verder te zetten.

Geodrone 1800

Voor de peiling zette de aannemer het vaartuigje Geodrone 1800 in. De USV (Unmanned Surface Vehicle) is ongeveer 1,80m lang en heeft een diepgang van 20cm.

Aan boord van het vaartuig is de nodige peilapparatuur en een uitgebreide GPS (GNSS of Global Navigation Satellite System) aanwezig. Aan wal heb je één persoon die het vaartuig bestuurt en een tweede die de dataopname via de laptop controleert.

Het onbemande vaartuig Geodrone 1800 (Foto: Broadcasting Assistance)

Besturing onbemand vaartuig (Foto: Broadcasting Assistance)

Testen met nieuwe generatie reddingsboeien

Reddingsboeien zijn sinds vele jaren onveranderd gebleven. De iconische ronde vorm, al dan niet voorzien van een stuk touw, is herkenbaar voor iedereen. Ondertussen kent deze markt ook nieuwe spelers die een meer innovatieve richting inslaan en de modernste technologie verwerken in een hulpmiddel om levens te redden. Een upgrade die ook voor de reddingsdienst nuttig kan zijn. Veiligheid op zee, voor de zeevarenden, de eigen bemanningen en de Kustwachtpartners, zijn prioritair voor ons agentschap.

Sinds kort zijn er op afstand bestuurbare varende reddingsboeien op de markt. Na een aantal demo’s, besliste Vloot in samenwerking met het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum (MRCC) van afdeling Scheepvaartbegeleiding om deze nieuwe technologie verder te testen om op termijn als aanvullend hulpmiddel te gebruiken tijdens reddingsacties. Ondertussen kreeg een delegatie van het Loodswezen een demo en werd gerapporteerd over de eerste bevindingen op het overleg met de kustwachtpartners.

De U-vormige boeien beschikken over in de zijvleugels ingebouwde elektrische waterjets en halen een snelheid van ongeveer 15 km/u om tot bij het slachtoffer te varen. In de kop van de boei zit ledverlichting ingebouwd voor een optimale zichtbaarheid in het donker. De helderheid van de verlichting kan ook op afstand geregeld worden.

Tijdens enkele tests aan boord van het reddingsvaartuig ORKA bleek dat dit soort reddingsboei een meerwaarde kan bieden tijdens interventies. “Deze nieuwe generatie boei biedt een houvast voor het slachtoffer, zeker in situaties waarbij het slachtoffer soms moeilijker te bereiken is met het schip. Met deze boei kunnen we het slachtoffer tegen beperkte snelheid van maximaal 5 km/u richting het schip brengen en zo veilig aan boord nemen,” verduidelijkt de bemanning. Deze nieuwe reddingsboei werd ook getest vanop het strand om het gedrag in de branding te bekijken en vanop grotere afstanden om de connectiviteit tussen de afstandsbediening en de boei na te gaan. Vanuit een intern innovatieproject zullen verder uitvoerig testen uitgevoerd worden in verschillende omstandigheden vooraleer deze nieuwe technologie definitief toe te voegen aan de reddingsuitrusting.

Klik hier voor enkele foto’s.

Klik hier voor enkele videobeelden.

Nieuwe veren op komst

Er wordt hard gewerkt aan de bouw van twee nieuwe veerboten. Watergebonden mobiliteit voor personen organiseren is dan ook één van de doelstellingen opgenomen in de missie van ons agentschap.

Deze schepen zullen op termijn de veerdiensten op de Schelde en in de haven van Oostende versterken. Met een kernteam vanuit dab Vloot (Piet Leeuwerck (scheepsbouw en R&D manager), Maarten De Nolf (superintendent) en Steven Vandevyver (superintendent)) worden de werkzaamheden en vorderingen nauw opgevolgd. Zij staan in voor de technische overlegmomenten met de scheepswerf alsook de regelmatige inspecties ter plaatse.

Het veer voor Oostende is een pioniersproject. Dit zal het eerste volledige elektrisch veer zijn die de vloot van de Vlaamse overheid zal vervoegen. Niet enkel de hogere capaciteit, maar ook de belangrijke bijdrage in het kader van de klimaatdoelstellingen zijn twee kenmerken die dit schip bijzonder maken.

Het veer voor de Schelde zal uitgerust zijn met heel wat moderne technologie. Zo zullen onder meer de zonnepanelen instaan om de elektrische systemen aan boord te voeden.

meer foto’s via: www.welkombijvloot.be 

Vuurtorenlichten op LED tegen 2021

Vuurtorens behoren tot ons maritiem erfgoed. Vandaag zijn er veel moderne navigatiemiddelen zoals radar en AIS (Automatisch Identificatie Systeem), maar de vuurtorens blijven een rol spelen.

Het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust formuleerde een strategisch project: ‘seinen en lichten vervangen door LED-verlichting.’ Het is de bedoeling om alle vaste en visuele maritieme navigatiemiddelen in het beheer van het agentschap MDK tegen eind 2020 te migreren naar LED. De vuurtorenlichten moeten tegen midden 2021 overgeschakeld zijn.

Deze vuurtorenlichten zijn echter niet zomaar aan te passen. Bovendien is deze materie wereldwijd vrij uniek. Daarom is Nick Goethals over de grenzen gaan kijken voor oplossingen en om er de juiste kennis en expertise terug te vinden.

Naar aanleiding van de IALA-conferentie in Zuid-Korea hebben we vastgesteld dat de Deense Maritieme Autoriteit (DMA) al heel wat soortgelijke en complexe migraties heeft uitgevoerd.

Om het migratieproject binnen ons agentschap goed voor te bereiden, werd van 12 tot 14 november een studiereis georganiseerd in samenwerking met de DMA. De doelstelling van deze zending was om de migratie van hun vuurtorenlampen en de optimalisatie van deze complexe (en beschermde) mechanische aandrijvingen te bekijken en de toepasbaarheid daarvan voor onze locaties te bestuderen.

Deze zending was alvast een zeer leerrijke ervaring en een mooi voorbeeld hoe innovatieve technieken kunnen toegepast worden binnen ons maritiem erfgoed.

Samenwerking én digitalisering zet zich door binnen de nautische wereld

Sinds 2017 werken verschillende leden van de nautische keten van de Westerschelde al samen binnen het zogenaamde ‘HavenNeutraal Platform’ (HNP). Het ging toen om een initiatief dat opgezet werd door de partners in de nautische keten. Die keten is het geheel van activiteiten binnen de scheepvaart om een schip op een veilige manier op zijn bestemming te brengen. We spreken van een ‘keten’ omdat de meeste activiteiten op elkaar volgen en in samenwerking met verschillende partijen die soms een ‘overdracht’ doen (voorbeeld zeeloods -> rivierloods -> sleepboot -> sluis).

Door het proces concreet als een gelinkte keten te benaderen in plaats van aparte onderdelen met een afgebakende taak en eigen kennis, creëren we meer efficiëntie, meer transparantie en een hogere betrouwbaarheid van de dienstverlening.

Missie: efficiëntie

De nautische keten is in theorie een vrij eenvoudig principe, maar in de praktijk vinden we een complex geheel van interacties terug tussen alle spelers in de keten. Daarom richtten al deze spelers het HavenNeutraal Platform op met als missie:

“Het optimaliseren van de efficiëntie van de nautische keten op vlak van data-uitwisseling, voor de zeevaart en de binnenvaart in het gebied op en rond de Westerschelde.”

Neutraal overlegplatform door en voor de nautische keten

Het HavenNeutraal Platform is een overlegplatform, onafhankelijk van een specifieke haven en moet ervoor zorgen dat gegevens sneller, veiliger en makkelijker tussen haar verschillende partners kunnen uitgewisseld worden. Met als doel om de zeevaart en de binnenvaart op en rond de Westerschelde zo optimaal en efficiënt te laten verlopen. Daarover is een formele samenwerkingsovereenkomst ondertekend, waarbij de partners beloven om nog meer in te zetten op beschikbaarheid en betrouwbaarheid van data en nóg meer te gaan samenwerken.

De partners zijn: het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust, Rijkswaterstaat, De Vlaamse Waterweg, de Nederlandse Loodsencorporatie Regio Scheldemonden, Port of Antwerp, North Sea Port en Port of Zeebrugge en Port of Oostende.

Via verschillende projectgroepen binnen het HNP gaan partners aan de slag om bijvoorbeeld te onderzoeken hoe nieuwe applicaties of systemen op elkaar afgestemd kunnen worden. Belangrijk is daarbij dat alle betrokken partners correcte en betrouwbare gegevens aanleveren. Dat kan allemaal binnen het HavenNeutraal Platform. Ook onderzoek naar de uniformiteit van de terminologie binnen de nautische keten behoort tot de taken van het HNP.

Van proefproject naar formele samenwerking

Alle partners erkennen en onderschrijven het belang van verbreding en verdieping van data-uitwisseling en ondertekenden daarom een formele samenwerkingsovereenkomst. Daarbij komt ook dat het sleepbedrijf Antwerp Towage / Multraship de primeur krijgt om als derde partij gebruik te maken van de zogenaamde Third Party Interface.

Deze interface voor derden is een nieuwe ontwikkeling die het mogelijk maakt om data uit te wisselen met andere partijen dan de originele partners binnen de nautische keten. En dat op een veilige en gecontroleerde manier. De ambitie is natuurlijk om op termijn andere mogelijk nautische organisaties en bedrijven aan te sluiten op de Third Party Interface. “Het komt de uniformiteit en dus ook de efficiëntie alleen maar ten goede. De koppeling met Antwerp Towage/Multraship geeft het begin aan van een uitbreiding van de data-uitwisseling. We nodigen alle relevante partijen binnen de nautische keten uit voor een gesprek. We zijn er allen van overtuigd dat we op deze manier de werking van de keten kunnen verbeteren.”, besluit Nathalie Balcaen, huidig voorzitter van HNP.

Meer informatie: http://www.agentschapmdk.be/HNP

Contact: Nathalie Balcaen (nathalie.balcaen@mow.vlaanderen.be) en Nadia Bos (nadia.bos@mow.vlaanderen.be)



 

                                        

  

RV SIMON STEVIN als basis voor inzet nieuwe robotica

Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) opende op dinsdag 17 september 2019 het nieuw Marine Robotics Centre (MRC). Deze investering van drie miljoen euro moet ervoor zorgen dat het VLIZ een internationale kennishub wordt voor mariene robotica. Het doel van het MRC is om robots te beheren en ter beschikking te stellen voor onderzoek. Momenteel beschikt het MRC over 3 vaartuigen:

·         ROV “Zonnebloem” (Remote Operated Vehicle): met kabel verbonden onderwatertuig.

·         USV “Adhemar” (Unmanned Surface Vehicle): op afstand bediend. Ontwikkeld voor lange termijn observaties.

·         AUV “Barabas” (Autonomous Underwater Vehicle): elektrisch gestuurd onderwatertuig.

De ROV Zonnebloem is sinds 2012 operationeel en wordt sindsdien uitgezet door de SIMON STEVIN (VLOOT/MDK). Gezagvoerder Daems: “De ROV Zonnebloem wordt gebruikt om beelden te maken van de bodem. Hij beschikt over een grijparm om materiaal mee te brengen naar boven. De installatie aan boord vergt een hele organisatie. Een container met operatorkamer en elektronica, een zware winch met data kabel en de ROV zelf dienen geïnstalleerd te worden. Ook moet er voor dit werk een aanpassing gebeuren aan het A-frame van het schip.  De opmetingen zelf gebeuren via dynamic positioning in nauw overleg met de operator ROV en schipper op de brug aangezien de ROV altijd verbonden is met het schip door data kabels. De USV Adhemar en AUV Barabas zijn er sinds het begin van de zomer bij en ook zij worden, net als de ROV Zonnebloem, uitgezet door onze SIMON STEVIN. De USV Adhemar is een kayak vormig toestel dat autonoom voor onbepaalde tijd de oceanen kan rondvaren en data kan doorsturen via satelliet. Elektriciteit wordt voorzien door zonnepanelen en de USV drijft zichzelf vooruit door de kinetische energie van de golven. De USV is dus altijd in beweging. Hierdoor hebben wij met de bemanning enkele technieken moeten uittesten om dit instrument veilig te kunnen uitzetten en oppikken. Uiteindelijk vonden we een manier waarbij de schipper een constante koers en snelheid vaart in de wind. 4 mensen op dek staan op dat moment klaar met geleide touwtjes en de werkboot positioneert de USV al varende onder het A-frame om hem op te pikken. De derde robot, AUV Barabas, is een torpedovormig vaartuig dat wordt buitengezet met een speciaal daarvoor ontworpen vangnet. De AUV vertrekt zodra hij in het water is en begint zelf een werkgebied af te varen. Voor recovery is de expertise van de VLOOT bemanning van tel. Zij nemen de AUV met de werkboot op zee langszij en begeleiden deze zorgvuldig in het opvangnet. Hierna wordt deze uit het water getrokken en op dek geplaatst. Het blijft telkens een spannend moment waarbij iedereen zeer alert moet zijn. Onlangs ondergingen de USV Adhemar en AUV Barabas aan boord van de SIMON STEVIN succesvol hun Sea Acceptance Test.”

Beelden vind je hier.

Live demo op zee toont snelheid van noodbakens en nieuwe generatie satellieten aan

Op donderdag 26 september 2019 organiseerde de Europese Commissie een live demonstratie van een reddingsoperatie op de Noordzee, ‘Operatie Shark Bait’.

Heli en reddingsboot R6 (Orka) van VLOOT

Deze demo wil de snelheid aantonen waarmee satellietnoodbakens reddingsoperaties kunnen opstarten. Deze noodbakens maken gebruik van de grotere precisie van de nieuwe generatie Galileo MEOSAR-satellieten, die geïntegreerd zijn in het Cospas-Sarsat International Rescue programma.

LEO: Low Earth Orbit GEO: Geostationary Earth Orbit MEO: Middle Earth Orbit SAR: Search and Rescue

Tijdens de demonstratie is sociale media influencer Tara Foster (@Taraustralis) alleen op een vlot met een 406MHz-noodbaken. Wanneer ze dit baken activeert, wordt haar positie snel en precies door Galileo berekend en naar het Maritiem Reddings-en Coördinatiecentrum in Oostende uitgestuurd. Vervolgens snellen de NH90 helikopter en de Orka (reddingsboot van VLOOT) te hulp en halen Tara snel uit het water.

Door deze innovatie worden personen in nood sneller geholpen. Ook de reddingsteams moeten minder lang zoeken in soms gevaarlijke omstandigheden.

Werking van een noodbaken.