Nieuws

35 jaar Schelderadarketen: gesprek met een pionier

Gepubliceerd op 18 november 2026 door

In 2026 viert de Schelderadarketen (SRK) haar 35ste verjaardag. Philippe Delcroix maakte het al die jaren allemaal vanop de eerste rij mee. Eerst als verkeersleider, later als regioverkeersleider en vandaag ook als hoofdinstructeur van verkeerscentrale Zeebrugge.

"Het was bij die start allemaal veel primitiever dan vandaag", vertelt Philippe Delcroix. “Er waren verschillende centrales lange de Schelde, verkeersleiders (toen nog radarwaarnemers) en lokale teams die elk hun taak uitvoerden. Verkeerscentrales hadden vaak een eigen directeur. De ene dacht zus, de ander zo. De samenwerking was minder geïntegreerd en veel processen verliepen nog handmatig. De oprichting van de Schelderadarketen bracht al die schakels veel dichter bij elkaar en functioneert als een netwerk.”

Wat in 1991 begon als een ambitieus samenwerkingsproject tussen verschillende verkeerscentrales langs de Schelde én samen met de Nederlandse overheid, is vandaag een onmisbaar instrument om de scheepvaart in goede banen te leiden. Een hoogtechnologisch netwerk voor de veiligheid en vlotte afwikkeling van het scheepvaartverkeer. Met zes bemande verkeerscentrales, meer dan zestig radarposten en investeringen in nieuwe infrastructuur blijft de Schelderadarketen zich ontwikkelen. Zo is de Schelderadarketen nog maar pas uitgebreid met nieuwe radarposten langs het Kanaal Gent-Terneuzen én een volwaardige verkeerscentrale in Zelzate. 

De technologische evolutie van de voorbije 35 jaar is indrukwekkend. Alleen al op de radarschermen zelf. “Vroeger was een varend schip gewoon een bewegend punt op een scherm. Eén van de vele punten. Nu zijn er geïntegreerde systemen waarin radarbeelden meteen gekoppeld zijn aan een databank met info over die schepen.  Zo krijgen verkeersleiders niet alleen zicht op een schip, maar ook op zijn identiteit, bestemming en geplande route. Plots konden we schepen volgen, automatisch berekeningen maken en veel sneller inschatten hoe verkeerssituaties zich zouden ontwikkelen", zegt Philippe Delcroix. “Dat leek 35 jaar geleden echt futuristisch.”

Ook het operationele bereik is aanzienlijk groter geworden. Dankzij verbeterde radar- en detectietechnologie kunnen verkeerscentrales schepen vandaag veel vroeger opvolgen dan vroeger. Zo krijgen verkeersleiders meer tijd om mogelijke risico's te detecteren en gepast te reageren. Niet alleen de technologie veranderde, ook de opleiding van verkeersleiders werd steeds professioneler. Toen Philippe begin jaren negentig startte, leerde je als nieuwkomer vooral bij door naar ervaren collega’s te luisteren. Je kon wat praktijkervaring opdoen op de verkeerscentrales.   Simulatoren zoals we die vandaag kennen, waren er nauwelijks. Philippe Delcroix: “Toen werkten we soms nog met een babyfoon. In de ene kamer kreeg de verkeersleider-in-spe een video te zien van een situatie en problemen moesten dan via de babyfoon aan de instructeur in de kamer ernaast gemeld worden. Om zo gesprekken te oefenen.” 

Sinds 2000 beschikken we over een uitgebreide opleidingsstructuur met moderne simulatoren. Kandidaten volgen vandaag een opleidingstraject van ongeveer negen maanden waarbij ze onder meer leren hoe schepen manoeuvreren, welke regelgeving van toepassing is, hoe maritieme communicatie verloopt en hoe ze complexe verkeerssituaties moeten inschatten. De opleiding is zo geëvolueerd dat beginnende verkeerleiders een heel diverse achtergrond hebben. "Je hoeft geen maritieme ervaring te hebben om verkeersleider te worden", zegt Philippe Delcroix. “Wat telt, zijn de competenties en de bereidheid om een intensieve opleiding te volgen.”

Ook de internationale standaardisering van procedures nam sterk toe. Vandaag werken verkeersleiders volgens internationale richtlijnen en gebruiken zij gestandaardiseerde maritieme communicatie in het Engels. Dat verkleint de kans op misverstanden en verhoogt de veiligheid voor schepen uit alle delen van de wereld.

Doorheen haar geschiedenis werd de Schelderadarketen mee gevormd door belangrijke incidenten en ongevallen op zee. Philippe Delcroix herinnert zich onder meer de aanvaring tussen de British Trent en de Western Winner in de vroege jaren negentig. Dergelijke gebeurtenissen maakten duidelijk hoe belangrijk betrouwbare detectie, communicatie en verkeersbegeleiding zijn. Ook internationale incidenten, zoals de ramp met de Tricolor in 2001, hadden invloed op de verdere ontwikkeling van de verkeersbegeleiding. Het leidde onder meer tot een uitbreiding van het werkingsgebied en een betere opvolging van scheepsbewegingen op grotere afstand van de kust.

De kennis en ervaring die binnen de Schelderadarketen is opgebouwd werd ook naar het buitenland geëxporteerd. In 2005 hielpen Vlaamse specialisten mee bij de uitbouw van een verkeersbegeleidingssysteem in Thailand. Philippe Delcroix: “We zijn toen gevraagd om de verkeersbegeleiding verder uit te bouwen in de haven van Laem Chabang, ongeveer 130 km ten zuidoosten van Bangkok. Er was een VTS-centrale maar deze was niet bemand.  Een simulator was er niet maar dit werd opgelost door oefeningen te geven op papieren zeekaarten. Het was allemaal vrij primitief maar het werkte. We hebben er toen zo de mensen opgeleid. Later zijn ze ook naar hier gekomen voor een training in het bouwen en draaien van simulatoroefeningen in Kallo en een praktijktraining in centrale Zeebrugge en centrale Zandvliet. Met sommige van die Thai heb ik nog altijd contact.” 

Binnenkort geeft Philippe het roer uit handen en maakt hij ruimte voor een nieuw verhaal.  Maar voorlopig blijft hij heel nieuwsgierig naar wat het werk morgen brengt: “In 35 jaar is er veel veranderd en het zal nog veel veranderen in de toekomst met alle nieuwe technologieën die ontwikkeld worden. Dit maakt de job alleen maar aantrekkelijker.”

Gerelateerd nieuws

Agentschap MDK
Scheepvaartbegeleiding
Scheepvaartbegeleiding

Werken bij MDK

Vloot
Vloot
Vloot
Vloot
Scheepvaartbegeleiding
Vloot

Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrieven

Wil je op de hoogte blijven van al onze activiteiten? Schrijf je dan in op een van onze nieuwsbrieven: Zee van Nieuws, Stormvloedkering of de update van afdeling Kust. Je kan als professioneel zeevarende ook inschrijven voor de Berichten aan Zeevarenden.

Registreer je hier