Portilog: Nautische Ketenwerking

Dit najaar werkten 12 experten van het agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust mee aan de opleiding ‘Nautische Ketenwerking’ van Portilog. Door het delen van ervaring en vakkennis wil het agentschap de samenwerking en vertrouwensrelatie tussen de ketenpartners nog versterken.

Portilog, het opleidingscentrum voor de havengebonden en logistieke sector, organiseert al jaren praktijkgerichte opleidingen met een focus op scheepvaart, expeditie, wegvervoer, spoorvervoer, havenbeveiliging,… Portilog werd in 1950 opgericht door de Antwerpse Scheepvaartvereniging (ASV), de Vereniging Expediteurs Antwerpen (VEA) en de Algemene Vereniging van Maritieme Bedienden. De opleidingen worden afgestemd op de noden van de bedrijven uit de sector. Het aanbod is actueel en praktijkgericht. Zo kreeg Portilog de vraag om de opleiding nautische ketenwerking in het programma op te nemen.

De zeehavens in Vlaanderen behandelden in 2017 maar liefst 295 miljoen ton goederen. Dat jaar kwamen in totaal 29.793 schepen aan in de vier Vlaamse havens. Dit vergt een vlotte samenwerking tussen alle spelers binnen de nautische keten.

De Vlaamse overheid heeft de voorbije jaren zwaar geïnvesteerd in de maritieme toegankelijkheid van alle Vlaamse havens. Door bijvoorbeeld de Scheldeverdieping lopen de grootste containerschepen tot 400 meter lengte nu vlot de Antwerpse haven aan. Zo’n schip met bestemming Antwerpen vaart op de Westerschelde zowel over Vlaams als over Nederlands grondgebied. Dit maakt het bestuurlijke en regelgevende kader vrij specifiek en bijzonder. Bij de aanloop van een schip is daarenboven een groot aantal ‘ketenactoren’ betrokken: loodsen, verkeersleiders, sleepdiensten, planners, terminals, scheepvaartagenten, enz..

Alle diensten in de nautische keten dienen naadloos op elkaar aan te sluiten. Wanneer schakels in de keten immers niet goed op elkaar ingespeeld zijn, heeft dit wachttijden, imagoverlies en belangrijke indirecte kosten voor de economie tot gevolg. Het agentschap MDK hecht daarom groot belang aan een vlotte informatiedeling en een efficiënte samenwerking. Een betere ‘nautische ketenwerking’ is ook noodzakelijk om de scheepvaart in de toekomst duurzamer te maken en wachttijden te elimineren.

Portilog heeft hierop ingespeeld. De opleiding Nautische ketenwerking bestaat uit 7 boeiende sessies op voor de opleiding relevante locaties. Het programma is interessant voor alle operationele medewerkers van havenbedrijven, terminals, rederijen en scheepsagenten in de haven.

De docenten zijn experten van het agentschap voor Maritieme Dienstverlening Kust, van het Gemeenschappelijke Nautisch Beheer en van private bedrijven die betrokken zijn bij de nautische keten (Havenbedrijf Antwerpen, North Sea Port, Brabo havenloodsen, Smit Kotug Towage, NxtPort, Port+, de directie van ASV en directieleden van scheepvaartagenturen). Ze delen hun kennis uit liefde voor het vak en het geloof in het project.

Meer info via:

Nautische ketenwerking

Oefeningen op zee

Elke dinsdag traint het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum (MRCC) samen met VLOOT op reddingsoefeningen. Ook Defensie neemt regelmatig deel aan deze oefeningen.

De bedoeling is om de Search and Rescue Mission Coordinator op het MRCC te trainen, zoekboxen te bepalen en varende en vliegende eenheden aan te sturen.

De bemanningen van VLOOT en Defensie zetten vooral in op het oefenen van de taak als On Scene Coordinator, communicatie, het varen volgens zoekpatronen en slachtofferbehandeling.

Scenario van 30 oktober

Twee getrainde personen (dummies) hebben zich aan elkaar verbonden en zijn in het water gegaan. De laatst gekende positie om 08u03 was 51°15.072N 002°54.499E, dit is een paar kilometer voor de haveningang van Oostende. Om 09u10 werd het MRCC op de hoogte gebracht.

Op het MRCC stond een nautisch verkeersleider vandaag voor zijn vuurdoop bij deze oefening. Hij werd bijgestaan door een ervaren collega. Een andere nautisch verkeersleider in opleiding volgde de oefening mee aan boord van de TUIMELAAR van VLOOT om ervaring op te doen vanuit het oogpunt van de reddingswerkers op zee.

De oefening vanop de werkvloer in het MRCC.

De oefening vanop zee aan boord van de Tuimelaar.

Vinvis op drift

In de ochtend van 24 oktober werd een tiental kilometer voor de kust van De Haan en Oostende het drijvende kadaver van een vinvis gespot, dit werd gemeld aan het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum (MRCC) in Oostende. De verwittigingsmatrix ‘beschermde zeedieren en vogels’ werd opgesteld en verschillende kustwachtpartner kwamen in actie.

Door de werking van het getij en door de stroming was het dode dier op drift, het lag even in de vaargeul het Scheur, hierdoor kon het een gevaar vormen voor de scheepvaart en werd er een perimeter rond het kadaver bewaakt door De Tuimelaar R5 van VLOOT en de SPN09. Ook zond de Verkeerscentrale Zeebrugge een Schelde Scheepvaartbericht uit om de scheepvaart te waarschuwen.

In de nacht van 24 op 25 oktober werd het dode dier onder coördinatie van het MRCC naar het strand van De Haan gesleept door de Brandaris (Ship Support), waar het overgedragen werd naar de autoriteiten aan de wal, nl: de gemeente De Haan, Civiele Bescherming, DG Leefmilieu en BMM. Nadat de Universiteiten van Gent en Luik en BMM de nodige onderzoeken hadden uitgevoerd op het dier zorgde afdeling KUST samen met de gemeente en de Civiele Bescherming voor de opruiming van het dier vanop het strand. De uitdaging was om het dier op te ruimen vooraleer het opnieuw hoog water werd. Het lukte de verschillende diensten uiteindelijk om onderzoek en de opruiming te doen binnen de twaalf uur.

MRCC Oostende neemt deel aan Maritime Industry Excercise in Londen

Op 17 oktober 2018 werd door de Secretary of State’s Representative (Sosrep) van het Verenigd Koninkrijk  een ‘Maritime Industry Excercise’ gehouden in Londen. Het doel van deze oefening was het uittesten van procedures en het juridische netwerk bij grootschalige incidenten. Een 40-tal  deelnemers aan de oefening kwamen uit verschillende organisaties zoals o.a. kustwacht,  havenkapiteinsdiensten,  verzekerings- en bergingsmaatschappijen, scheepseigenaars, Europese organisaties en buitenlandse kustwachtcentrales, waaronder het MRCC uit Oostende. Het was bovendien een uitgelezen kans om kennis te maken met de nieuwe SOSREP  en zijn plaatsvervanger en om de banden met de UK te verstevigen.

Oefeningen op zee (en aan de wal)

Op dinsdag 2 oktober waren er verschillende grootschalige internationale oefeningen op zee, die parallel liepen aan de algemene vergadering van het North Atlantic Coast Guard Forum (NACGF) in Oostende.

Eerst was er de SAR-oefening waar achttien dummies om 6uur ’s ochtends in volle zee werden gedropt. Het opzet van deze oefening was o.a. om zoekboxen via SARIS te bepalen en de aansturing van de varende en vliegende eenheden vanuit het MRCC te stroomlijnen, en ook om de samenwerking met de buitenlandse SAR-eenheden te bevorderen.

Vervolgens startte om 12:30 een tweede medische evacuatieoefening waar twintig slachtoffers (gespeeld door studenten van de Hogere Zeevaartschool) door het medisch team van Defensie moesten worden getrieerd en verzorgd aan boord van de Pollux. Door omstandigheden werd deze oefening verdergezet aan wal. Het opzet van deze oefening was om de communicatie tussen de hulpdiensten op zee en aan land op elkaar af te stemmen.

 

North Atlantic Coast Guard Forum (NACGF) in Oostende

Van 1 tot 4 oktober 2018 namen meer dan vijftig verantwoordelijken van kustwachtorganisaties deel aan de algemene vergadering van het North Atlantic Coast Guard Forum (NACGF) in Oostende. Het secretariaat Kustwacht nam de organisatie van dit forum op zich en was ook voorzitter tijdens deze driedaagse. In de algemene vergadering werden alvast de krijtlijnen voor de volgende jaren uitgeschreven.

In zijn inleiding beklemtoonde Carl Decaluwé, voorzitter van het overlegorgaan Kustwacht, de noodzaak van een goed gecoördineerde kustwacht over de grenzen heen. Voor onze kust is er niet alleen het probleem van transmigranten. Er vinden ook elk jaar 150.000 scheepsbewegingen plaats, met tal van toxische en niet-toxische producten aan boord. Daarom nemen de zeventien kustwachtpartners maatregelen om van de kustwacht een sterk werkinstrument te maken dat in alle mogelijke scenario’s inzetbaar is. Hiervoor is het belangrijk dat ook België deel uitmaakt van het NACGF.

Het NACGF werd in 2007 opgericht als niet-verdragsgebonden forum tussen de kustwachtorganisaties van twintig lidstaten. Het doel is om de samenwerking op het gebied van maritieme veiligheid en beveiliging in de regio te vergroten door netwerken uit te bouwen en informatie uit te wisselen over praktijkvoorbeelden en ervaringen.

Gelijktijdig aan deze algemene vergadering, had ook de oefening Guardex 2018 plaats, een tweedaagse oefening in kustredding en terreurbestrijding waarbij verschillende kustwachtpartners, waaronder Vloot en afdeling Scheepvaartbegeleiding, samenwerkten met buitenlandse eenheden. Eerst was er een search and rescue oefening, waarbij de deelnemers vanop een schip een groot aantal gesimuleerde gewonden moesten oppikken. Deze gewonden werden door de hulpdiensten aan land opgevangen. Dag twee stond in het teken van antiterrorisme op zee. Speciale interventiegroepen slaagden erin een gekaapt schip te ontzetten, met hulp van patrouilleschepen en luchtsteun.

Verder werden activiteiten in kustwachtzones wereldwijd toegelicht. Daarbij lag de focus op de migratieproblematiek in de Middellandse Zee en de milieuproblemen en gevolgen voor het wereldklimaat in de Arctische zone.

De deelnemers werden ook verrast met een bezoek aan de werkvloer bij Barco, een van de wereldleiders in optische instrumenten en beeldtechnologie.

Door dergelijke fora te organiseren worden de wereldzeeën wat veiliger, maar kunnen vooral de middelen doeltreffender en efficiënter ingezet worden. Voor België is deze samenwerking van cruciaal belang. Ons land gaf het voorzitterschap voor 2019 door aan de Verenigde Staten van Amerika.

MDK werkt mee aan documentaire-reeks over reddingen op en aan zee.

‘De Kust is Veilig’ werpt een unieke blik op het leven van hulpverleners in onze Vlaamse badsteden. Strandredders, de Scheepvaartpolitie, zeereddingsdiensten, de Lokale Politie, medische hulpverleners, de Marine en de Militaire Luchtmachtbasis Koksijde zorgen er in samenwerking met het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum voor de juiste bijstand, snelle hulp en vooral een veilige zomervakantie voor toeristen en bewoners.

‘De Kust is Veilig’, vanaf maandag 28 augustus om 21u30

https://www.vier.be/de-kust-is-veilig

 

Extra V3000-aansluiting voor het MIK

Onlangs werd het Maritiem Informatiekruispunt (MIK) voorzien van een extra  V3000-aansluiting. Het MIK werkt al jaren met het V3000-systeem gerealiseerd door de afdeling Scheepvaartbegeleiding, maar een bijkomende aansluiting was nodig om interventies bij security-incidenten optimaal te kunnen ondersteunen. Dit systeem zorgt samen met andere systemen (zoals bijv. camerabeelden) voor een duidelijk beeld van de situatie ter plaatse en draagt zo bij tot een juiste besluitvorming van het commando.

In de vroege ochtend van zaterdag 13 mei bewees deze nieuwe aansluiting V3000 zijn nut tijdens een interventieoefening op zee.

MIK en V3000

Belgische zeiler gered in het Beagle Kanaal door tussenkomst van het MRCC Oostende

Op 18 februari ontving het Maritiem Reddings-en Coördinatiecentrum in Oostende een noodoproep van een zeiljacht. Het alarm was geactiveerd via epirb (Emergency Position Indicating Radio Beacon)  een noodboei die een signaal afgeeft door er op te duwen of als het in contact komt met water. Deze epirb had een Belgisch referentienummer en via het internationale satellietsysteem Cospas-Sarsat kwam het signaal onder andere op het MRCC in Oostende terecht. De positie van de epirb was afkomstig van zeiljacht Mira, in een baai aan het begin van het Beagle Kanaal, bij de Atlantische Oceaan in Argentinië.

De Search and Rescue Mission Coordinator van het MRCC in Oostende nam ter bevestiging contact op met  de Prefectura Naval (MRCC) in Ushuaïa, in wiens werkingsgebied het incident zich had voorgedaan om zeker te zijn dat de reddingsactie daar goed opgevolgd werd. Maar de kustwacht van Ushuaïa had het noodsignaal niet ontvangen en heeft dankzij de interventie van het MRCC Oostende actie ondernomen en twee vaartuigen van de Marine uitgezonden. Na vier uur zoeken is de Mira teruggevonden in onherbergzaam gebied en was de 41-jarige Belgische solozeiler in goede gezondheid meegenomen aan boord richting de haven van Ushuaïa.

“Het opstarten van dergelijke zoek- en reddingsacties is eerder uitzonderlijk voor ons (gemiddeld één maal op jaarbasis), waarbij de opgedane ervaringen schaars zijn en de ‘lessons learned’ des te belangrijker.” zegt kapt. Réjane Gyssens, hoofd van het MRCC. “Het toont aan dat de verkeersleiders iedere oproep ernstig nemen en zaken dubbel checken. Het kordate handelen heeft hier wel degelijk een mensenleven gered.  Het incident met S/Y Mira en de tussenkomst van het MRCC Oostende in Argentijnse wateren is voor ons een bevestiging dat de samenwerking op internationaal maritiem SAR vlak werkt. ”

2017.02 hoe werkt een epirb

Voorstelling van hoe een epirb-noodboei werkt

Sleepboot in de problemen

Op 31 mei werd om 16:07 een pan-pan bericht** ontvangen op het MRCC van de m/v Swift Stone – een sleepboot die deelnam aan Oostende voor anker. Het vaartuig was door machineproblemen op drift geslagen en aan de grond gelopen ter hoogte van De Panne , op 4 mijl van de kust.

Zes van de zeven opvarenden zijn geëvacueerd door heli en veilig aan land gebracht in Wevelgem.

De schipper van het vaartuig blijft stand-by tijdens de sleepoperatie, de Brandaris en Multratug 11 slepen het schip naar de haven van Nieuwpoort.

 

 

** Pan-pan is een signaal in de radiotelefonie voor spoedoproepen. De term is een verbastering van het Franse panne.